بررسی ۱۴ سامانه نظارتی و مردمی در دنیا — ربعبندی بر اساس دو محور: استقلال ارزیابی و نقش مستقیم مردم.
یافته کلیدی: در هیچ نمونهای سامانهای در ربع «ارزیابی مستقل + نقش مستقیم مردم» یافت نشد — همان خلأیی که امتداد میخواهد پر کند.
چهار ربع فضای طراحی — ربع خالی، هدف امتداد است.
| سامانه | سازوکار | نتیجه/ضعف | درس |
|---|---|---|---|
| واحد تحقق نخستوزیر (بریتانیا، ۲۰۰۱) | ۱۷ توافق خدمات در ۴ وزارتخانه؛ جلسات فصلی؛ حضور شخصی بلر | انتظار جراحی از +۴۰هزار به <۱۰هزار؛ ولی با کمشدن توجه PM ضعیف شد و در ۲۰۱۰ برچیده | درس ۱ و ۷ |
| پماندو (مالزی) | واحد دفتر نخستوزیر؛ جلسات حل مسئله | بانک جهانی: موفقیت وابسته به مشارکت منظم PM؛ خطر سیاسیشدن اجرای فنی | درس ۱ |
| پراگاتی (هند، ۲۰۱۵) | PM مستقیم با دبیران ایالتها و وزارتخانهها | ۵۰ جلسه، +۳٬۳۰۰ پروژه؛ اما دو منبع رسمی همخوان نیستند (خوداظهار) | درس ۲ |
| دستورات رئیسجمهور (روسیه) | هر دستور مجری و مهلت دارد | بازبینی ۲۰۲۰: عدم اجرای گسترده در مهلت؛ وزارت دارایی ۷۳٪ دیر انجام داد | درس ۲ |
| ایمیهیگو (رواندا) | ارزیابی سالانه ۲۷ ولسوالی توسط مؤسسه ملی آمار + بازدید میدانی | رتبهبندی کامل منتشر میشود؛ نزدیکترین نمونه به ترکیب مردم+استقلال | درس ۲ و ۳ |
| GAO (آمریکا) | حسابرس بیرونی کنگره؛ فهرست حوزههای پرخطر | ۶۲٫۷ میلیارد دلار منافع مالی (خوداظهار)؛ نرخ اجرای کل توصیهها در منبع نیست | درس ۲ |
| IRM (مشارکت دولت باز) | ارزیاب مستقل؛ ۵ سطح تکمیل | «نبود شواهد» را از «شروعنشده» جدا نگه میدارد | درس ۴ |
| سامانه | سازوکار | هشدار | درس |
|---|---|---|---|
| دادخواستهای پارلمان (بریتانیا) | ۱۰هزار امضا = پاسخ دولت؛ ۱۰۰هزار = بررسی بحث | ۹۰٪+ پذیرفتهشدهها به ۱۰هزار نمیرسند؛ اثر بر سیاست ارزیابی نشده | درس ۵ |
| عریضه کاخ آبی (کره جنوبی) | +۲۰۰هزار تأیید در ۳۰ روز = پاسخ رسمی | رأی تکراری، قطبیشدن موضوعات، منحل با پایان دولت | درس ۵ و ۷ |
| JOIN تایوان / vTaiwan | آستانه ۵هزار امضا + ابزار اجماع | آمار و نتیجه موردیها راستآزمایی نشده | درس ۶ |
| CPGRAMS (هند) | شکایت متمرکز + تجدیدنظر + شاخص ۴بعدی | در تماسهای بازخورد ۳۹٪ «حلنشده» ثبت شد | درس ۳ و ۶ |
| FixMyStreet (بریتانیا) | گزارش خرابی به نهاد مسئول | وضعیت «رفعشده» اغلب بهروز نمیشود و «نامعلوم» میماند | درس ۳ و ۵ |
| ۱۲۳۴۵ پکن (چین) | خط ۲۴ساعته + ارزیابی سهمعیاری | آمار و رتبهبندی در منابع بازشده تأییدنشده (خوداظهار) | درس ۳ و ۶ |
اطلاعات برخی نمونهها در منابع متن باز کامل نیست؛ در این موارد درک آنها از مقایسههای رسمی یا حسابهای حکومتی مستخرج است و بهصورت جداگانه برچسبگذاری میشود.
برخی آمارها در منابع باز تأیید نشدهاند و در ستون «نتیجه/ضعف» صراحتاً بهعنوان خوداظهار یا در حال بررسی علامتگذاری شدهاند — همان قاعدهای که خود سامانه برای دادههای مردمی و دستگاهی به کار میبندد.